naar top
Menu
Logo Print

METAAL BEWERKEN

METAAL BOREN
METAAL PLOOIEN
METAAL LASSEN

METAAL BOREN

DE JUISTE BOOR

juiste boor

In zacht metaal zoals koper en aluminium gebruik je gewone stalen boren. Bij harde metaalsoorten, zoals rvs, zijn boren uit chroom-vanadium, kobalt of titanium carbide nodig.

Op de boor staat aangeduid of ze van harde kwaliteit zijn, aangeduid met HSS.

GEBRUIK

gebruik

Moet je grote gaten boren? Begin eerst met een kleine diameter, en schakel dan over op de juiste diameter. Verder houd je bij gebruik rekening met volgende punten:

  • Hoe harder het staal, hoe trager je gaat boren.
  • Tijdens het boren, produceer je veel wrijvingshitte. Koel de boor dan af met wat snij- of boorolie.
  • Om te vermijden dat je boor gaat uitglijden in het gladde metaal, geef je een tik met de hamer op een doorslag of centerspons op de plaats waar je moet boren. Je creëert zo een putje in het metaal, zodat je de boor stabieler kan laten draaien.

BOORKRULLEN

boorkrullen

Afhankelijk van het boorpunt, krijg je een kort of lang verspanende boorkrul:

  • Kort verspanend krijg je bij een vlak geslepen boor. Dit type hapt niet zo agressief in het metaal, en mag je dan ook gebruiken in zacht materiaal als kunststof.
  • Lang verspanend boor je met een scherp geslepen boorpunt.

KOLOMBOOR

Een kolomboor helpt je om mooi haaks te boren in profielen of ronde buizen, en dit om meerdere boorgaten in serie, van exact dezelfde diepte, te bekomen. Je kan er ook een gatzaag, geschikt om in metaal te boren, op positioneren. Die haalt eerst een centerpunt uit je werkstuk, waarna de gatzaag in het metaal hapt.

Laat dan zeker langzaam draaien, en gebruik zeker snij- of boorolie om overhitting tegen te gaan.

METAAL PLOOIEN

Metaal plooien kan je bij de ijzerwarenhandel, maar soms moet je zelf onvoorzien eens een stuk metaal plooien. Er zijn daarvoor verschillende methodes die je kan hanteren. We delen deze in in koude en warme verbuigingen.

KOUD VERBUIGEN

Verschillende manieren

verbuigen

Een eerste reactie is om een langere buis op je buis of lat te plaatsen. Gebruik de langere buis als hefboom om manueel je werkstuk te plooien. Klem het werkstuk daarvoor stevig vast. Als je het werkstuk klemt in je bankschroef, kan je het ook gaan verbuigen door er stelselmatig met een hamer op te tikken. De binnenhoek waar het metaal is verbogen, is dan wel afgerond.

Wil je een haakse hoek creëren waar het metaal is omgebogen? Slijp dan eerst de plooilijn waarlangs je het metaal wil verbuigen een beetje door. Als je dan het metaal ombuigt, zal de binnenhoek haaks zijn. De uitgeslepen lijn moet je dan wel nog opvullen met een lasnaad.

Ook een L-profiel kan je plooien. Slijp dan een driehoekje uit op de plooilijn, zodat het profiel de ruimte heeft om te plooien. Ook hier vul je de naad later op met een las.

buigijzer

Lichte buizen, zoals koperen leidingen, kan je ook – tot een bepaalde diameter – zelf gaan verbuigen. Je maakt dan gebruik van een buigijzer. Er zijn enkele sleuven voorzien per specifieke diameter, waarin je de buis kan leggen.

Het werkstuk kan je daarna scharnieren, waardoor het koper gaat plooien, tot in een bepaalde hoek. Markeringen tonen je de hoek waarin je verbuigt, resp. 30, 45 of 90 graden. Als resultaat krijg je wel enkele rimpelingen in de binnenhoek.

WARM VERBUIGEN

bankschroef

De meer ervaren klusser kan metaal ook gaan plooien door het te verwarmen. Je hebt nodig: een acetyleenbrander en een bankschroef.

Hoe te werk gaan

  • De vlam van de brander moet je juist afstellen qua verhouding zuurstof en acetyleen. Eenmaal de buis voldoende is verhit, klem je de buis vast om hem te verbuigen. Dat lukt het handigst door er een andere buis overheen te schuiven, zodat je een hefboom creëert.
  • Met je zwei- of winkelhaak controleer je of je de juiste hoek bekomt. Je moet wel vlug zijn, want het metaal koelt snel af en dan kan je niet meer zo goed buigen.
  • Laat je werkstuk afkoelen in een bassin met water, maar kijk uit voor heet opborrelend water.
  • Later kan je het metaal nog altijd wat bijregelen door het koud te verbuigen.
  • Om alles mooi te polijsten, gebruik je hier een afbraamschijf: de lamellenschijf is te veel afgerond waardoor je niet in de hoek geraakt.
  • Het resultaat? Een mooi, haaks geplooid stuk metaal met verstevigde binnenhoek.

METAAL LASSEN

Lassen is niet voor iedereen weggelegd. Je hebt er eerst en vooral het juiste materiaal voor nodig.

lassen

11 AANDACHTSPUNTEN

  • Laat je bijstaan door een ervaren kennis, of zorg dat het ontleende materiaal nog veilig te gebruiken valt.
  • Gebruik ook steeds veiligheidskledij: een lasschort en -handschoenen zijn gemaakt uit leder, omdat die stof niet gaat smelten zoals pakweg nylon bij intense hitte.
  • Kijk nooit rechtstreeks in de lasboog, maar enkel doorheen je lashelm.
  • Waarschuw omstaanders ook wanneer je gaat lassen.
  • Houd rekening met de dikte van het werkstuk.
  • Je kan alleen metaal van dezelfde soort aan elkaar lassen.
  • Zoek steeds een makkelijke positie met je hand, en trek altijd je lasnaad in één gelijkmatige beweging.
  • De plaats waar je een las moet leggen, moet je ontroesten en ontvetten.
  • Om onderdelen vlug en voorlopig aan elkaar te lassen, leg je eerst een aantal puntlassen. Dan kan je de onderdelen nog altijd haakser bijwerken, en nadien de lasnaad opvullen.
  • Fixeer je werkstuk met lijmklemmen, zodat het niet gaat verschuiven.
  • Om metalen onderdelen makkelijker haaks, in 45° of andere hoeken te dwingen tijdens het lassen, kan je lasmagneten gebruiken. Die klik je trouwens makkelijker los dan lijmklemmen, handig als je in serie moet werken.

Lees hier hoe de afwerking en nazorg verloopt.