naar top
Menu
Logo Print
15/10/2018 - SOETKIN DE VREESE

HET PLAATSEN VAN JE SANITAIRE VOORZIENINGEN

Sanitair plaatsen of renoveren? Of je dat nu zelf doet of het laat doen, er zijn een aantal zaken die je moet weten. Leer daarom hier de basiskennis van je sanitaire voorzieningen.

WATERAFVOER
 - RIOLERINGSPLAN
 - LEIDINGEN
WATERAANVOER
 - HET SANITAIR PLAN
 - LEIDINGEN
DE KOSTPRIJS

WATERAFVOER

HET RIOLERINGSPLAN

Informeer en controleer

rioleringsplan
  • Het rioleringsplan hoort bij de bouwaanvraag en zal dus bij nieuwbouw door de architect worden opgemaakt.
  • Ook bij renovatie wordt best een rioleringsplan voorzien indien dat nog niet bestaat.
  • De opbouw van je afwatering moet in lijn liggen met bepaalde regelgevingen die afhankelijk zijn van de locatie van de woning. Bij het aanpassen of plaatsen van je riolering, kan je je dus beter eerst gaan informeren bij je gemeente of rioolbeheerder.
  • Controleer bij renovatie van de riolering zeker ook eerst bij de gemeente of er geen gemeenschappelijke riolering is met de buren en of er geen erfdienstbaarheid is. In dat geval mag je niet zomaar gaan renoveren en moet dit in overleg gebeuren.

Zwart en grijs water

afvoerbuizen
  • Op het rioleringsplan zullen eerst de afvoerbuizen van het zwarte water uitgetekend worden. Die krijgen een bruine kleur op het plan. Dit zijn de afvoeren voor de toiletten en die moeten in een zo recht mogelijke lijn de woning verlaten richting de septische put zodat het afvalwater snel en ongehinderd afgevoerd kan worden. Hierbij worden de nodige controleputten voorzien om verstoppingen op te sporen. 
  • Daarna worden de afvoeren van het grijze water - het huishoudwater - erbij geplaatst in het rood. Dit afvalwater kan zeep- en vetresten bevatten en ook hier worden dus waar nodig controlepunten voorzien.

Regenwaterafvoer

put
  • Als laatste volgt ook de afvoer van het regenwater naar de regenwaterput in het blauw. Deze moet voorzien zijn van een overloop.
  • Elk aftappunt zal in principe voorzien zijn van een afvoerpunt. Er zijn wel uitzonderingen zoals bij het warmwaterwinningssysteem of bij technische kranen.
  • Ook septische putten, waterputten en infiltratievoorzieningen worden op het plan getekend.
  • In bepaalde gevallen is het plaatsen van een regenwaterput en infiltratiesysteem verplicht om wateroverlast te voorkomen. Informeer bij je gemeente welke regelgeving er van toepassing is.

Septische put en waterput

  • Bij de septische put wordt het volume in liter genoteerd.
  • Bij de waterput komt opnieuw de inhoud in liter en daarbij nog het aangesloten oppervlak in m² en de locatie van de overloop
  • Bij de infiltratievoorzieningen worden de capaciteit, het volume, de diepte, het aangesloten oppervlak en de locatie van de overloop genoteerd.
  • Op de meeste plannen zal met een pijl de stroomrichting van het water worden aangeduid. Daarbij wordt eventueel ook de hellingsgraad van de buizen genoteerd. 
  • Er komt heel wat kijken bij een correcte afvoer van het water. Je kan je dus beter voldoende informeren en wie zelf een plan opmaakt laat dit best even nakijken door een vakman.

DE LEIDINGEN

Buizen
afvoer

  • Afvoerleidingen komen de woning binnen met een diameter van 110mm. Daarna worden deze verkleind volgens de afvoer die je nodig hebt.
  • Afvoerbuizen bestaan uit kunststof. De meest gebruikte kunststof is pvc, maar ook PE en PPC worden gebruikt. 
  • Bij het verbinden van de pvc-buizen kan je kiezen voor twee dichtingen, namelijk een lijmdichting of een dichting met behulp van een rubberen mof.
  • Bij het verlijmen van de buizen wordt natuurlijk pvc-lijm gebruikt om de verbinding sterk en waterdicht te maken.
  • Om de rubberen dichtingen vlot in elkaar te krijgen, is er sanitair glijmiddel nodig. Gebruik hier vooral geen afwasmiddel want dat tast je rubber aan.

Verbindingen
bochten

  • Tijdens de plaatsing van de leidingen moeten verbindingsstukken in 90° zo veel mogelijk vermeden worden. Deze vergroten de kans op blokkage en worden dus enkel gebruikt wanneer het niet anders kan.
  • De voorkeur gaat altijd uit naar verbindingen van 45°
  • Buizen zijn al dan niet gemoft. Dat betekent dat er aan één kant van de buis een verbreding zit (met al dan niet een rubber dichting) waarin je de volgende buis kan inbrengen of inlijmen. 
  • Op de grond worden de leidingen vastgemaakt met gaatjesband. Dichten gebeurt best met cement want dit is bestand tegen water.

Plaatsing van de buizen

  • De buizen moeten steeds aflopen met minimum 1 cm per lopende meter, maar niet meer dan 5 cm per lopende meter.
  • Lange, verticale buizen die door een leefruimte lopen, kunnen geïsoleerd worden met geluidsisolatie. Er bestaan ook geluidsarme buizen die het geluid van stromend water al wat gaan dempen.
  • Om het vallend geluid verder tegen te gaan, worden leidingen best wat schuin geplaatst.
  • Momenteel is dit nog niet verplicht maar omdat regenwater en afvalwater duidelijk gescheiden moeten worden, worden grijsgekleurde buizen meestal gebruikt voor regenwater en roodbruine of oranje buizen voor het afvalwater.

Sifon en ontluchting
afvoer

  • Tussen de meeste toestellen zoals het toilet, bad of lavabo en de afvoerbuizen zal er een sifon geplaatst worden die geurhinder moet voorkomen. Om te zorgen dat er steeds water in deze sifon blijft staan zal er net achter de sifon vaak ook een beluchter of luchtsnuiver komen die zorgt dat de druk voor en achter de sifon gelijk is waardoor het water niet uit de sifon wordt geduwd.
  • Naast een beluchter zal er ook een ontluchtingsbuis worden voorzien naar het hoogste punt van de woning. Deze voorkomt dat lucht zich ophoopt in de buizen waardoor het water niet snel genoeg kan wegvloeien.

Vermijd fouten
riolering

  • Controleer steeds op mogelijke lekken of foutieve aansluitingen.
  • Net voor de aansluiting met de riolering moet er een terugslagklep voorzien worden die zal voorkomen dat rioolwater in de afvoerbuizen van je woning kan lopen. Deze klep moet steeds bereikbaar blijven.
  • De afvoerbuizen van de woning bevinden zich idealiter net iets hoger dan de riolering in de straat. Op die manier vermijd je wateroverlast en geurhinder. 
  • De aansluiting van je afvoerbuizen met de riolering in de straat gebeurt door de rioolbeheerder

WATERAANVOER

HET SANITAIR PLAN

Het legplan
legplan

  • Om te weten wat waar hoort te komen, heb je een sanitair legplan nodig. Op dit plan staat uitgetekend waar de toestellen en aftappunten zich bevinden en hoe ze met elkaar verbonden zijn.
  • Er worden bij een sanitair legplan drie kleuren gebruikt voor de drie leidingnetten. Groen is voor het koude stadswater, rood is voor het warme stadswater en blauw is voor het regenwater.
  • De leidingen en collectoren van de centrale verwarming worden apart van de waterleidingen gezien.
  • Op het sanitair plan komen eerst de aftappunten en collectoren, rekening houdend met de afvoerbuizen. Daarna kunnen de verschillende punten verbonden worden.

Binnenkomen van het water
koud water

  • Koud water komt binnen via de hoofdkraan van de watermaatschappij. Warm water vertrekt vanuit een boiler of warmwatervat en regenwater vanuit de regenput of een waterreservoir.
  • Bij het binnenkomen van het water, net na de meter, moet er een terugslagklep voorzien worden
  • Bij een te grote druk kan je na de watermeter een drukverminderaar voorzien. Een te grote druk kan schade veroorzaken aan bepaalde toestellen zoals wasmachines.

Systemen voor de aanleg van leidingnetten
collectoren

  • Er zijn twee systemen die gebruikt worden om leidingnetten aan te leggen, een klassiek systeem met aftakpunten en een systeem met collectoren.
  • Bij het klassieke systeem start je bij je hoofdleiding waaraan je aftakpunten voorziet. Concreet betekent dat dat je begint met een buis met een grote diameter en aftakt naar kleinere diameters tot het aftakpunt. De theorie erachter is dat de druk zo verhoogd wordt doordat veel water door een kleinere buis moet. Dat is nodig want hoe verder het water moet, hoe lager de druk zal worden.
  • Bij het systeem met collectoren - het systeem dat momenteel de voorkeur geniet - leg je een leiding met een groter debiet tot aan een collector. Die collector verdeelt dan het water naar verschillende leidingen. Het voordeel hiervan is dat je elke leiding apart kan afsluiten, maar je hebt ook wel meer leidingen nodig. 
  • Voorzie, indien je met collectoren werkt, op elke verdieping van de woning waar water nodig is een collector voor zowel warm als koud water.

Warm en koud water
collectoren

  • Koud water komt steeds rechts, warm water steeds links.
  • Op het koude waternet zal je uiteraard je kranen moeten aansluiten maar ook wasmachine, vaatwas, toilet en je warmwaterwinningssysteem zullen van koud water moeten worden voorzien. 
  • Op het warme waternet komt dan je centrale verwarming en ook de warmwaterkranen die je in je woning wil voorzien.
  • Het warmwaterwinningssysteem bestaat meestal uit een boiler op aardgas, elektriciteit of zonne-energie, eventueel gecombineerd met een cv-ketel. In sommige gevallen kan dit ook een geiser of doorstroomtoestel zijn.
  • Hou je warmwaterleidingen zo kort mogelijk om warmteverlies te vermijden. Hang je ketel of boiler dus zo centraal mogelijk en overweeg om in de keuken of bijkeuken een aparte kleine boiler te voorzien.

Regen- en stadswater
regenwater

  • Regenwater mag nooit in contact komen met stadswater en moet dus in een aparte kring komen. 
  • Het regenwater wordt meestal aangesloten op het toilet, wasmachine, buitenkranen en kranen die niet bedoeld zijn voor de persoonlijke hygiëne. Enkel met de nodige filtersystemen kan je regenwater ook gaan gebruiken voor toestellen zoals je bad of douche. 
  • Bij het hergebruiken van het regenwater moeten er een aantal zaken voorzien zijn. Uiteraard moeten er voldoende afwateringssystemen aanwezig zijn die het water van je dak of tuin richting de waterput brengen. Daarbij kan ook het infiltratiesysteem aangesloten worden op de waterput. In de waterput zelf heb je een pompsysteem nodig dat het water in je woning zal pompen. Vervolgens moeten er voldoende filters voorzien worden om het water te zuiveren en moet je een volledig apart leidingstelsel installeren dat in geen geval verbonden is met de leidingen van het stadswater. Ook voor de afvoer van het regenwater moet je in theorie een volledig apart leidingstelsel voorzien. In de waterput moet een overloop voorzien zijn en eventueel ook een aanvullingssysteem om in periodes van droogte de put bij te vullen om bepaalde toestellen in de woning te kunnen blijven gebruiken.
  • Heb je toestellen op regenwater, dan voorzie je dus beter ook een alternatief voor droge periodes. Ofwel door het mogelijk te maken om de waterput al dan niet automatisch aan te vullen met stadswater ofwel door telkens 2 kraantjes te voorzien. In een droge periode kan je de kraan van de regenwaterput dan toedraaien en de verbinding van het toestel loskoppelen en bevestigen aan de kraan met stadswater. 

Stop- en aftapkranen
kraan

  • Voorzie voldoende stopkranen met eventueel ook aftapkranen die kunnen voorkomen dat er stilstaand water langdurig in de leidingen blijft staan. Stilstaand water is namelijk een broeihaard van de legionellabacterie.
  • Denk er ook aan om voldoende aftappunten te voorzien. Wil je bijvoorbeeld een kraan in de bijkeuken of zal je wasmachine ooit moeten verhuizen? Dan ben je best voorzienig en plaats je deze aftap- en afvoerpunten nu al. Een extra kraan of afvoer plaatsen brengt namelijk wat werk met zich mee.

DE LEIDINGEN

Materiaal
leidingen

  • Gegalvaniseerde buizen worden steeds minder gebruikt omdat ze onderhevig zijn aan corrosie. Verder zet kalk zich af op gegalvaniseerde buizen. Zowel de leidingen als de koppelstukken zijn uit gegalvaniseerd staal. Op de leidingen zit er draad of trek je draad. De draadverbinding maak je waterdicht met dichtingskoord.
  • Koperen leidingen zijn nog altijd alomtegenwoordig, zeker bij een renovatie. Het is een volwaardig, maar steeds duurder wordend systeem om leidingen te plaatsen. De koppelingen tussen leidingen worden gemaakt door ze aan elkaar te solderen, of met conische knelkoppelingen die je aandraait en zo waterdicht maakt.
  • Tegenwoordig worden meestal kunststoffen buizen gebruikt eventueel met een aluminium mantel voor de stevigheid. Deze meerlagen buizen of buis-in-buissystemen hebben koppelstukken die specifiek zijn per systeem. Je kan ze krijgen in kunststof of in koper. De dichtingen worden gemaakt met knel- of klem­koppelingen. Afhankelijk van het leidingsysteem worden ze met een tang of een moer geklemd. Soms is het zelfs genoeg ze gewoon in te duwen met de hand.

De plaatsing

  • Gebruik steeds de koppelingen en buizen van eenzelfde merk en/of leverancier.
  • De diameter van de waterleiding wordt bepaald in functie van het debiet. Bij de verbinding van je waterteller naar de eerste collector wordt een diameter van 32 of 26 mm gebruikt. Na de eerste collector en bij aftappunten waar een groter debiet nodig is, zoals een groot ligbad, worden buizen van 20 mm gebruikt. Bij standaardaftappunten wordt er een diameter van 16 mm gebruikt.
  • Let op met bochten. Gebruik bij kunststoffen buizen eventueel een plooiveer om te voorkomen dat de buizen gaan knikken.
  • De leidingen en collectoren van de centrale verwarming zijn niet identiek als deze van het drinkwater. Gebruik dus de correcte buizen.
  • Voorzie isolatie rond je warmwaterbuizen om warmteverlies te beperken.
  • Controleer voor het ingebruiknemen van de installatie steeds op lekken door een druktest uit te voeren.

KOSTPRIJS

EEN OVERZICHT

kostprijs
  • Kleine klussen zoals het verplaatsen van een afvoer of aanvoerbuis, het reinigen van je installatie of het verhogen van je putdeksels zullen geen groot gat slaan in je financiën en je kan ze voor enkele honderden euro's uitvoeren.
  • Het buizenstelsel voor de aanvoer van je water heeft een gemiddelde kostprijs van om en bij de 2.000 euro. Dit kan uiteraard sterk verschillen afhankelijk van wat er precies in jouw woning moet komen.
  • Het buizenstelsel  voor de afvoer van water heeft een gemiddelde kostprijs van om en bij de 3.000 euro. Ook dit kan uiteraard sterk verschillen. 
  • Een betonnen septische put zal je tussen de 200 en 300 euro kosten. Een kunststoffen put zal eerder tussen de 300 en 900 euro kosten. De prijs verschilt naargelang het volume dat je kiest. Bij de betonnen put moet je wel hogere plaatsingskosten rekenen.
  • De prijs voor een waterput kan ook sterk verschillen afhankelijk van het volume, de gekozen pompen en filters en het materiaal waaruit je put bestaat. Een betonnen put kost je tussen de 1.500 en 4.500 euro. Reken hier opnieuw een hogere plaatsingskost bij. Een kunststoffen put zal je tussen de 2.500 en 6.000 euro kosten.
  • Een gemiddelde prijs plaatsen bij een waterinfiltratiesysteem is moeilijk omdat dit sterk verschilt van systeem tot systeem. Daarnaast is dit ook afhankelijk van het aantal m³ water dat je moet laten infiltreren. Reken als richtlijn tussen de 0,2 tot 0,5 euro per liter af te voeren water
  • Het renoveren of plaatsen van je volledige sanitaire voorziening brengt nog heel wat kosten met zich mee omdat je in de meeste gevallen ook de vloer zal moeten vernieuwen en ook de kranen en andere installaties moet je uiteraard nog hierbij rekenen.
  • Wanneer je je vloer uitbreekt is het sowieso aan te raden om het volledige leidingnet aan te pakken. Roest, kalk en slijtage zullen het buizenstelsel behoorlijk hebben aangetast en de meerkost is relatief laag. 
  • Een manier om geld te besparen bij renovatie is om je buizen te laten vernieuwen zonder de vloer uit te breken. Dit gebeurt door een grondige reiniging waarna er een epoxy laag in de buizen wordt gespoten die deze zal beschermen. 
  • Uiteraard is zo veel mogelijk zelf doen ook een manier om geld te besparen. Wie dit niet ziet zitten kan ook overleggen met een vakman om hem te assisteren door bijvoorbeeld het kap- en breekwerk zelf te doen.
  • Daarnaast heb je bij het renoveren van je sanitaire installatie soms ook recht op een premie van de overheid
  • Ook bij het plaatsen van energiebesparende oplossingen, zoals ook je waterput, kan een premie te bekomen zijn bij de overheid of bij de netbeheerder.

Ontdek hier enkele tips bij het gebruik van je water.