DE VOOR- EN NADELEN VAN EEN THUISBATTERIJ
Met fotovoltaïsche zonnepanelen wek je veel elektriciteit op, maar verbruik je er slechts een fractie van. De rest wordt op het net gezet. Met een thuisbatterij kan je stroom opslaan en zo het percentage voor eigen verbruik aanzienlijk verhogen. Daarnaast is het ook een handige back-up tijdens een stroompanne. Wat is daarbij belangrijk en welke voor- en nadelen zijn daaraan verbonden?
HOE WERKT EEN THUISBATTERIJ?
Zonder thuisbatterij wordt de opgewekte stroom van zonnepanelen die niet meteen wordt gebruikt, op het net gezet en later, wanneer het nodig is, terug van het net gehaald. Dat gaat om ongeveer 75% van de opgewekte stroom, slechts 25% van de energie opgewekt door zonnepanelen wordt daadwerkelijk direct gebruikt.
Bij een installatie met thuisbatterij keer je die cijfers om: de stroom die wordt opgewekt door zonnepanelen, en niet onmiddellijk wordt gebruikt, wordt opgeslagen in de batterij. Produceren de zonnepanelen op een bepaald moment niet genoeg stroom voor je verbruik, dan wordt er stroom uit de batterij gebruikt. Een thuisbatterij kan ook energie van het net opslaan tijdens daluren om later tijdens piekuren te gebruiken.
EXTRA OMVORMER OF HYBRIDE OMVORMER
Bij zonnepanelen zonder thuisbatterij werkt een omvormer slechts in één richting: de omvormer van de zonnepanelen zelf stuurt de wisselstroom naar de elektriciteitsinstallatie en het net. De batterij moet echter kunnen opladen en ontladen, en daarvoor is de extra omvormer nodig die in twee richtingen werkt.
Installeer je eerst de zonnepanelen, of zijn die bij jou al geïnstalleerd, en kijk je pas later voor een thuisbatterij? Dan heb je nog een bijkomende omvormer nodig voor de batterij. In plaats van twee omvormers te gebruiken, kan je ook de bestaande omvormer van je zonnepanelen vervangen door een hybride model dat zowel voor de panelen als de batterij werkt.
Installeer je de zonnepanelen en de thuisbatterij op hetzelfde moment, dan kies je uiteraard best direct voor een hybridemodel.
CAPACITEIT, RENDEMENT EN LEVENSDUUR
OPSLAGCAPACITEIT
Bij het kiezen van een thuisbatterij is de opslagcapaciteit belangrijk. Die hangt af van je elektriciteitsverbruik en de omvang van je zonnepaneleninstallatie. Een thuisbatterij kan tegenwoordig reeds tot 14 kWh opslaan. Er zijn modellen op de markt die reeds meer aan kunnen.
Om naar behoren te werken, moeten de stroomproductie, het verbruik en de opslag goed afgestemd zijn op elkaar. Bij een volle batterij, wordt de verder geproduceerde stroom immers toch aan het net afgeleverd. Om de benodigde capaciteit van je batterij te bepalen, ga je ten rade bij een erkende installateur.
RENDEMENT EN LEVENSDUUR
Het rendement van een thuisbatterij schippert tussen de 70 en de 95%, afhankelijk van het type batterij. Dat hangt ook samen met hoe goed het toestel kan koelen. De koeling heeft niet alleen een invloed op het rendement, maar ook op de levensduur, die op dit moment gemiddeld tussen de 10 en 15 jaar bedraagt.
PRIJSKAARTJE EN RENTABILITEIT
Het grootste nadeel aan een thuisbatterij is de prijs, die kan variëren van 5.000 tot wel 10.000 euro. In een nieuwbouwsituatie betaal je 21% btw daarbovenop. In het geval van een renovatie is dat 6%.
Met het systeem van een digitale meter (je betaalt voor de werkelijke afname van het net) is het wel al voordeliger dan wanneer je zonnepanelen nog werken met een terugdraaiende teller en een forfaitair prosumententarief. Zeker wanneer je een hoog verbruik hebt van je geproduceerde energie. Dan kan je wel 200 tot 1.000 euro per jaar besparen op je factuur met een thuisbatterij en een digitale teller.
De terugverdientijd van de thuisbatterij zelf is in nagenoeg alle gevallen voorlopig nog langer dan de levensduur - dit is verder ook afhankelijk van in welke mate je je verbruik kan optimaliseren. Maar thuisbatterijen zullen wel nog verder op punt gesteld worden om langer mee te gaan en de prijzen zullen ook dalen. Combineer dat met het digitale metersysteem, en in de toekomst kan het wel degelijk een rendabel verhaal worden.
LCOS
Een andere parameter voor de rentabiliteit van een thuisbatterij is de LCOS (levelised cost of storage), die de kwaliteit van de batterij aanduidt. De LCOS is de gemiddelde prijs van de batterij per opgeslagen kWh – hoe lager, hoe beter dus.
De LCOS wordt bepaald door hoeveel laadcycli (op- en ontladen) de batterij doorgaat. De meeste batterijen kunnen tegenwoordig tussen den 2.800 en 10.000 keer op- en ontladen. Naast de laadcycli, worden ook het rendement en de levensduur (in jaren) in rekening gebracht om de LCOS te bepalen.
Het komt erop neer dat een goedkopere batterij die slechts 1.000 cycli aankan een hogere LCOS kan hebben dan een duurder model dat 5.000 cycli aankan, en dat een thuisbatterij die goedkoop is bij de aankoop niet altijd het meest voordelig is.
PREMIE
In Vlaanderen kom je ook in aanmerking voor een premie van 250 euro per kWh capaciteit, geplafonneerd tot 3.200 euro. Om aanspraak te maken op die premie, moet je echter wel overstappen op de digitale meter (zonder prosumententarief). Verder moet het gaan om een AREI-gekeurde, milieuvriendelijke (lithium)batterij dat door een erkende vakman wordt geïnstalleerd. Je moet de batterij ook aanmelden bij je netbeheerder.
In Brussel en Wallonië zijn er tot op vandaag nog geen financiële voordelen voor thuisbatterijen.